نقطه قوتی به نام «وب فارسی»
آخرین آماری که از ثبت دامنههای فارسی در کشور بهدستآمده، حاکی از وجود بیش از ۸۰۰هزار دامنه فارسی است که دامنه دات آیآر (ir. ) همچنان در صدر آنها قرار دارد. این موضوع خود بیانگر آن است که وبفارسی بهعنوان یکی از مهمترین مولفههای اینترنت در حال پیشرفت است،
اما برای بررسی دقیق وضعیت فضای مجازی در ایران و نقاط قوت و ضعف آن باید گفت تولید محتوای تکراری و بیارزش مهمترین آسیبی است که این حوزه را تهدید میکند و بهنوعی نقطهضعف آن بهشمار میآید. کارشناسان معتقدند در کنار مشاغل آنلاین مانند تولید اپلیکیشنهای مبتنی بر وب و گوشیهای تلفن همراه و بازیهای دیجیتالی، وب فارسی بهعنوان نماینده ایران در شرایط اینترنت جهانی فضای مناسبی را برای رشد کسبوکارهای اینترنتی و آنلاین فراهم آورده است. فضایی که در کنار خلق ثروت برای صاحبان مشاغل، میتواند به رشد فرهنگ زندگی آنلاین و حتی توسعه روابط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی میان ملتهای مختلف کمک کند.
به جرات میتوان گفت وبفارسی یکی از مهمترین بخشهای اینترنت در ایران است که باوجود ضعفهای بسیار، هنوز هم نقطه قوتی برای ایران به شمار میآید. در این فضا علاوه بر کاربران، کسبوکارهای مجازی نیز فرصت ظهور یافتهاند و با تولید و توزیع محتوا به اشکال گوناگون توانستهاند راهی برای درآمدزایی بیابند. هرچند به عقیده کاربران ایرانی، کیفیت و سرعت مهمترین و اساسیترین نقاط قوت اینترنت است. مولفههایی که در طول سالهای گذشته به مدد توسعه پهنای باند و راهاندازی شبکه ملی اطلاعات تا میزان بالایی پیشرفت کرده و فضا را برای تولید، توزیع و مصرف محتوای دیجیتال بهویژه محتوای صوتی در محیط وب فراهم کرده است. بااینحال هنوز هم باید به وبفارسی با دقت نظر بیشتری نگاه کرد و درصدد رفع مشکلات آن برآمد تا بتوان علاوه برجذب هرچه بیشتر مخاطبان، زمینه را برای خلق ثروت از محتوای دیجیتال فراهم کرد. نقدهای بسیاری درباره وضعیت فعلی وب فارسی وجود دارد. امیرعلی خیراندیش، مدیر اجرایی یک موتور جستوجوگر معتقد است ۷۵درصد صفحات وب فارسی بیارزش است و میگوید: در میان ۴میلیارد صفحه فارسی شناساییشده فقط حدود یک میلیارد آن، یعنی حدود ۲۵درصد آن، ارزشمند بوده و بقیه صفحات تکراری یا اسپم است که نشان از ضعف تولید محتوا در وبفارسی دارد. این در حالی است که با توجه به روندهای جهانی در مسئله تولید محتوا، افراد جامعه در هر شغل یا حرفهای که هستند، میتوانند با توجه به دانستههای علمی و کاربردی خود، به تولید محتوای معتبر و موثق در راستای آگاهیرسانی تخصص خود اقدام کنند که البته این بحث باعث توسعه کسبوکار آنها نیز خواهد شد. به همین دلیل باید علاوه بر فرهنگسازی فضا را برای تولید محتوای بیشتر فراهم کرد.
وب فارسی از چه چیزی رنج میبرد؟
حسین حسینیتبار، کارشناس فناوری با نگاهی به نقاط ضعف و قوت اینترنت، وب فارسی را مدنظر قرار داده و به «گسترش تجارت» میگوید: باوجودآنکه تعداد کاربران ایرانی در فضای اینترنت رو به افزایش است و هرروز بر شمار کسبوکارهای فعال در این بخش افزوده میشود، متاسفانه شاهد آن هستیم که وبفارسی از ضعفهای بسیاری رنج میبرد. این در حالی است که سرمایهگذاری در این بخش به دلیل مخاطب بسیار بالا، هم برای سرمایهگذار دولتی و هم سرمایهگذاران بخش خصوصی، فوقالعاده سودآور است و باید با دقت نظر بیشتری به این حوزه نگاه کرد، چراکه همه شواهد گویای آن است که وب فارسی زمینه رشد بالایی دارد و باید به آن توجه کرد. وی در ادامه سخنان خود به توسعه فناوریهای مبتنی بر وب اشاره میکند و با مقایسه دورانهای مختلف برنامهنویسی میگوید: امروزه دیگر دوران برنامهنویسی و طراحی نرمافزار با آن شکل ظاهری مخصوص ویندوز و حتی تحت وب به پایان رسیده است. حالا دیگر عصر فناوریهای جدید فرارسیده و همهچیز بر مبنای وب و اپلیکیشنهای گوشیهای تلفن همراه هوشمند نوشته میشود. علاوه بر این موضوع، با توجه به موقعیت استراتژیک ایران در منطقه و فعالیتهایی که برای رشد در حوزه اینترنت انجام شده، میتوان ایران را به هاب منطقه در زمینه فناوری اطلاعات تبدیل کرد. برای رسیدن به این منظور نخست باید تمرکز خود را بر خطوط ارتباطی مهمی مانند خطوط ارتباطی مستقر در چابهار بگذاریم تا بتوانیم با توسعه شبکههای انتقال اطلاعات مانند شبکه توزیع محتوا یا
« CDN» به گذرگاه اطلاعات تبدیل شویم. حسینیتبار پس از مرور نقاط ضعف و قوت به سراغ مشکل همیشگی حوزه فناوری اطلاعات میرود و میافزاید: باوجود آنکه فضا برای پیشرفت فراهمشده و نظریههای خوبی برای آن مطرحشده، میبینیم که وقتی پای عمل به میان میآید در بحث قوانین با چالشهای جدی روبهرو هستیم. بهعنوان نمونه درصورتیکه بخواهیم در مناطق آزاد مراکز انتقال اطلاعات را ایجاد کنیم، ممکن است شرکتهای انتقال اطلاعات بینالمللی احساس خطر کنند، که در مقابل آن باید بهدنبال راهی برای جلب اعتماد آنها و گسترش فعالیتها بود.
نیاز به هماهنگی و همکاری متقارن
حمیدرضا همتی، رییس کانون توسعهدهندگان فضای مجازی نیز درباره نقاط ضعف و قوت اینترنت با «گسترش تجارت» گفتوگو کرده است. همتی که تا حدودی با حسینیتبار همعقیده است، در این زمینه میگوید: حوزه وبفارسی باوجود تمام مشکلات در حال پیشرفت است. این روند پیشرفت هم در بخش شرکتهای باسابقه و هم در بخش کسبوکارهای استارتآپی که در زمینه تولید اپلیکیشنها فعال هستند، به روشنی احساس میشود. امروزه دیگر عصر کسبوکارهای سنتی به پایان رسیده و بیشتر مردم بهسوی مشاغل جدید که بر پایه اینترنت و وب قرار دارند، متمایل شدهاند. وی در ادامه سخنان خود میافزاید: توسعه اپلیکیشنهای آنلاین باعث شد تا بازار داغی برای این حوزه فراهم شود و سایر استارتآپها نیز به دنبال راهی برای درآمدزایی بیشتر به سراغ وب فارسی آمدند. البته در کنار این موضوع ما بر توسعه بازیهای دیجیتالی نیز تاکید زیادی داریم و به شخصه معتقدم این حوزه علاوه بر درآمدزایی میتواند به نقطه قوتی در حوزه اینترنت و بهویژه وب فارسی تبدیل شود، چراکه در حال حاضر زبان فارسی رتبه چهارم را در دنیای وب به خود اختصاص داده است. این موضوع بیانگر آن است که ما توان بالایی برای پیشرفت و رشد در حوزه اینترنت داریم و باید با وسواس بیشتری به آن توجه کنیم. بااینحال هنوز هم نیاز به کار بیشتری داریم که باید با هماهنگی و همکاری متقارن بخش دولتی و خصوصی رخ دهد. در این هماهنگیها نمایی از آینده ترسیم میشود و به کمک آن میتوان مشکلاتی ازجمله مشکل تولید محتوا و موارد مشابه را شناسایی و بهسرعت برطرف کرد.
سخن پایانی
وب فارسی را به جرات میتوان نماینده ایران در فضای اینترنت بینالمللی دانست. به همین دلیل هم توجه به نقاط قوت و ضعف این حوزه میتواند تصور جامعه جهانی را از ایران دگرگون کند و راهی برای ورود به بازارهای خارجی، جذب سرمایهگذار و حتی تعاملات فرهنگی و اقتصادی ایجاد کند. این موضوع بارها و بارها مورد تاکید مسئولان امر قرارگرفته و بخش دولتی همپای بخش خصوصی درصدد فراهم کردن مقدمات برای افزایش محتوای فارسی در فضای مجازی است. باید توجه داشت در صورت مشارکت تمام بخشها و به ثمر رسیدن اقدامات انجام شده، وبفارسی میتواند به مهمترین نقطه قوت اینترنت در ایران تبدیل شود.
