تولید محتوا نیازمند همت جمعی
چند سالی است که به مدد توسعه زیرساخت‌ها و جدی‌تر شدن نگاه‌ها به کسب و کارهای اینترنتی، تولید محتوا نیز از قالب یک تفریح خارج و به شغلی تمام‌عیار تبدیل شده است.
تولید محتوا، حجم و کیفیت آن را می‌توان مهم‌ترین عامل رونق یک کسب و کار اینترنتی دانست، با این حال هنوز هم حجم محتوای فارسی تولیدی در فضای مجازی نسبت به آنچه انتظار می‌رفت، پایین‌تر است. به همین دلیل هم مسئولان با دقت نظر بیشتری این پدیده را مورد بررسی قرار می‌دهند. وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت دوازدهم معتقد است باید هرچه زودتر به فکر راهی برای افزایش تولید محتوای فارسی باشیم. در این میان کارشناسان تولید محتوا معتقدند که این حوزه برای رسیدن به مرحله رشد و رونق و تولید محتوای باکیفیت پیش از هرچیز نیازمند همت جمعی مسئولان دولتی و بخش خصوصی است.
به گفته مسئولان پس از افتتاح پروژه‌های کلانی مانند شبکه ملی اطلاعات، حالا وقت آن رسیده که به بحث تولید محتوای فارسی در فضای مجازی اهمیت دهیم. تولید محتوا و یافتن راهکارهایی برای افزایش هرچه بیشتر آن، پیش از این در دولت یازدهم نیز به عنوان یکی از اولویت‌های کاری وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات وقت عنوان شده بود. این موضوع حالا در دستور کار وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت دوازدهم نیز قرار گرفته و قرار است با تلاش جمعی تولید محتوا در ایران افزایش یابد.
محمدجواد آذری‌جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات بارها به این نکته اشاره کرده که در بحث فضای مجازی به دنبال راهکارهایی برای افزایش و تولید محتوا هستیم. وی در نشستی که به تازگی با فراکسیون نمایندگان ولایی مجلس داشت با تکرار دوباره این دیدگاه گفت: به منظور افزایش توجه به فضای مجازی، مذاکراتی را برای تولید محتوا با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داشته‌ایم.
رمضانعلی سبحانی‌فر، عضو ناظر مجلس در کمیته تعیین مصادیق مجرمانه معتقد است برای افزایش تولید محتوای فارسی و به‌دست گرفتن کنترل فضای مجازی پیش از هرچیز باید زیرساخت‌های لازم را فراهم کنیم. زیرساخت‌هایی که به اعتقاد وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات به طور کامل مهیا شده و حالا باید با اشتغالزایی در این حوزه، بر کیفیت محتوای تولیدی نظارت کرد. سبحانی‌فر همچنین با اشاره به بحث فرهنگ استفاده از محتوای تولیدی در جامعه مصرف‌کننده می‌گوید: استفاده درست از فضای مجازی نیاز به فرهنگ‌سازی در میان خانواده‌ها و تزریق آگاهی به آنها دارد.
انتظاری که برآورده نشد
حمیدرضا همتی، رئیس انجمن توسعه‌دهندگان فضای مجازی در گفت‌وگو با «گسترش تجارت» از جایگاه محتوای دیجیتال فارسی در اینترنت سخن می‌گوید. همتی با اشاره به این نکته که جایگاه ایران در بحث تولید محتوا هنوز چندان مطلوب نیست، می‌گوید: رتبه ایران در حوزه تولید محتوای دیجیتالی هنوز هم نسبت به آنچه در نظر داشتیم پایین است. هرچند که زبان فارسی چهارمین زبان پرکاربرد در فضای اینترنت شناسایی شده، اما حجم محتوای تولیدی در این زمینه بسیار پایین‌تر از انتظار است.
وی در پاسخ به چرایی کم بودن حجم محتوای فارسی اظهار می‌کند: حجم پایین تولید محتوا به دلیل کم بودن میزان تولید محتوای بومی و همچنین کپی‌برداری‌های متعدد از محتوای تولیدی است. البته باید این نکته را هم در نظر داشت که بررسی‌های محتوا به طور معمول، محتوای متنی را محور قرار می‌دهد و شامل محتوای دیجیتال یعنی محتوای صوتی و تصویری نمی‌شود. با این حال بررسی محتوای صوتی و تصویری هم گویای آن است که در این حوزه هنوز هم دچار ضعف هستیم و باید فکری به حال آن کنیم.
این کارشناس حوزه تولید محتوا با تاکید بر این نکته که تولید محتوا شغلی جدی است، می‌افزاید: شاید تا چند سال پیش تولید محتوا در فضای مجازی یک تفریح به شمار می‌آمد، اما حالا به شغلی جدی تبدیل شده است.
درحال‌حاضر شرکت‌هایی وجود دارند که به طور مستقیم در حوزه تولید محتوا فعالیت می‌کنند، این موضوع نشان می‌دهد تولید محتوا قابلیت‌هایی فراتر از یک تفریح و سرگرمی دارد. در این میان مهم‌ترین دلیل جدی‌تر گرفته شدن تولید محتوا، توسعه زیرساخت‌ها و نیاز به افزایش کسب و کار در جامعه بود.
همتی راهکار افزایش تولید محتوا را تعامل و همکاری میان مسئولان مربوط می‌داند و می‌گوید: رشد تولید محتوا نیازمند همت جمعی مسئولان است. باید موانعی مانند موازی‌کاری‌ها و تعدد مجوز که گریبانگیر فعالان این حوزه شده برطرف شود. در این میان بخش خصوصی نیز می‌تواند نقش مهمی را ایفا کند. چرا که هرچه بخش خصوصی جدی‌تر فعالیت داشته باشد، مسئولان نیز نسبت به اهمیت تولید محتوا آگاهی بیشتری پیدا می‌کنند.
تعداد انگشت‌شمار نیروی متخصص
سجاد بهجتی، کارشناس تولید محتوا در گفت‌وگو با «گسترش تجارت» از جایگاه تولید محتوا در ایران و راهکارهای افزایش رتبه کشور در این حوزه سخن می‌گوید. بهجتی معتقد است تولید محتوای فارسی کار دشواری نیست.
وی در بیان نظرات خود اظهار می‌کند: در یک نگاه می‌بینیم که تولید محتوای فارسی کار چندان سختی نیست، اما تولید محتوای باکیفیت فارسی کار دشواری است. باید توجه داشت که اگر دسترسی به محتوای دیجیتال ساده‌تر شده و بستری مطمئن برای ارائه آن فراهم شود، فضا برای تولید محتواهای بیشتر و البته باکیفیت‌تر فراهم می‌شود.
وی در ادامه سخنان خود به تفاوت کیفیت محتوای دیجیتال اشاره می‌کند و می‌افزاید: در فضای دیجیتال محتوای بی‌کیفیت زمان کوتاهی عمر می‌کند، چراکه فضای دیجیتال رسانه‌ای دوطرفه است و همین ویژگی باعث می‌شود محتوای بی‌کیفیت از این چرخه به‌تدریج خارج شود. در این شرایط محتوای باکیفیت فرصت پیدا می‌کند تا به جایگاه بهتری دست یابد.
بهجتی همچنین به مشکلات حوزه تولید محتوا اشاره می‌کند و می‌گوید: در ایران تعداد متخصصان تولید محتوا محدود است. این در حالی است که افراد زیادی با تفکر محتوای غیردیجیتال در بستر فضای مجازی فعالیت می‌کنند، همین موضوع باعث می‌شود توان استفاده ما از ظرفیت‌های فضای مجازی کاهش یابد.
به عنوان نمونه در بحث محتوای تصویری، پخش فلان فیلم سینمای خانگی در فضای دیجیتال به معنی تولید محتوای دیجیتال نیست، بلکه مواردی مانند تبلیغات آنلاین، بازاریابی محتوایی، بازیافت محتوا و بسیاری موارد دیگر وجود دارد که می‌تواند به انتشار هرچه بیشتر فیلم در فضای مجازی کمک کند. همه این موارد با وجود توان و کارآیی بالا هنوز چندان شناخته شده نیست و می‌بینیم که درحال‌حاضر استفاده زیادی از آن نمی‌شود.
سخن پایانی
همان‌طور که کارشناسان می‌گویند تولید محتوا حالا دیگر نه یک تفریح و سرگرمی، بلکه شغلی جدی و درآمدزا به شمار می‌آید. تولید محتوا را می‌توان اساس تمام مشاغل و کسب و کارهای اینترنتی دانست. البته به علت نوپا بودن کسب و کارهای اینترنتی، تولید محتوا نیز هنوز در ابتدای راه قرار دارد و نگاهی به حجم تولیدات نیز نشان می‌دهد راه زیادی تا افزایش حجم تولید محتوا مانده است. در این میان راهکارهایی از جمله همت جمعی مسئولان دولتی در کنار افزایش فعالیت‌های بخش خصوصی و تربیت نیروی متخصص می‌تواند به رشد هرچه سریع‌تر میزان محتوای تولیدی کمک کند.